Digitalisering betekent niet alleen kansen maar ook verantwoordelijkheden

In de laatste raadsvergadering van het jaar hebben we stevig ingezet op digitale veiligheid en het stellen van digitale ethische waardekaders. Digitalisering raakt inmiddels vrijwel alles en de ontwikkelingen gaan razendsnel. Zó snel, dat het voor de gemeente soms lastig is om bij te blijven. Juist daarom is het belangrijk dat wij als raad goed geïnformeerd en actueel blijven, zodat we de juiste kaders kunnen stellen en gericht kunnen sturen.

De raad stemde over een nieuwe beleidsnota digitalisering. Hoewel deze nota belangrijke ambities laat zien, vonden wij het essentieel om ook de risico's van digitalisering te benoemen. Geen doemscenario's, maar een realistische schets van hedendaagse dreigingen voor de manier waarop wij samenleven. Denk aan de bescherming van data en digitale soevereiniteit, het verminderen van onze afhankelijkheid van grote techbedrijven en het stellen van duidelijke kaders voor big data en het verzamelen van statistische gegevens, altijd in combinatie met een goede bescherming van persoonsgegevens.

Ook de inzet van AI vraagt om scherpte. AI is niet zaligmakend en kan onbetrouwbaar zijn. Bovendien kan deze technologie door kwaadwillenden worden ingezet voor criminele activiteiten, zoals het maken van deepfakes of het razendsnel koppelen van gegevens om mensen te manipuleren of te misleiden.

Een hybride aanval kan onze samenleving binnen enkele uren zo ontwrichten dat sprake is van ernstige maatschappelijke ontregeling. Onlangs hebben we allemaal een brief ontvangen over wat we zelf kunnen doen om risico's te beperken. Voor ons is het essentieel dat ook de lokale overheid hier scherp op is en het vertrouwen uitstraalt dat zij alert is en bescherming biedt als het erop aankomt.

Wij vonden het dan ook belangrijk dat de veiligheidsaspecten van digitalisering steviger zouden worden verankerd in de beleidsnota. Dat hebben we met een aangenomen motie voor elkaar gekregen. Daarnaast hebben we een amendement aangenomen gekregen dat een einddatum aan het document verbindt. Daarmee willen we voorkomen dat de nota op de plank belandt en zorgen dat deze actueel en scherp blijft, meebewegend met de snelle ontwikkelingen in de digitale wereld.

Met een derde aangenomen motie van onze hand hebben we bereikt dat de raad periodiek wordt geïnformeerd over digitale ethiek en digitale ontwikkelingen. Steeds meer gemeenten werken met waardekaders voor een zorgvuldige en ethische afweging bij digitaliseringsprojecten. De Tilburgse Leidraad Digitale Ethiek bestaat uit zeven typisch Tilburgse waarden waarmee de inzet en ontwikkeling van digitale technologie wordt getoetst. Wij willen graag inzicht krijgen in welke vraagstukken op deze manier getoetst worden en wat de uitkomsten zijn.

Als het gaat om digitalisering is alert blijven heel belangrijk. Het belangrijkste resultaat van onze moties is dat we de raad op het gebied van digitale ontwikkelingen en digitale ethiek beter en sterker in positie hebben gebracht, en dat we goed geïnformeerd blijven. Een zeer goed resultaat voor alle bewoners van Tilburg.