Motie: Versterking Beleidsnota Digitalisering

De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op 15-12-2025, 

Constaterende dat: 

• De huidige beleidsnota digitalisering belangrijke ambities laat zien, maar onvoldoende ingaat op concrete risico’s van AI-toepassingen, zoals deepfakes, geautomatiseerde besluitvorming zonder menselijke controle, en misinformatiecampagnes;
• Gemeenten steeds vaker te maken krijgen met digitale aanvallen, variërend van ransomware en DDoS tot hybride dreigingen waarbij publieke opinie en systeemveiligheid tegelijk worden beïnvloed;
• Digitale systemen van gemeenten kritieke maatschappelijke infrastructuur vormen (o.a. zorg, sociaal domein, fysieke veiligheid), waardoor uitval directe risico’s oplevert voor inwoners;
• Het niet benoemen van datasoevereiniteit in de beleidstekst het risico vergroot op vendor lock-in, hogere kosten, verlies van controle en beperkte democratische sturing;
• Europese ontwikkelingen zoals de AI-Act, de Digital Decade-doelen en Common Ground-principes expliciet vragen om transparantie, publieke controle, open standaarden en privacy-by-design;
• De Strategische Nota Informatiebeveiliging wel aandacht heeft voor risico’s en weerbaarheid, maar dat dit niet is geïntegreerd in de beleidsnota digitalisering, terwijl beide domeinen onlosmakelijk verbonden horen te zijn;
• De raad een kaderstellende taak heeft en dus verantwoordelijk is voor het vastleggen van waarden, grenzen en voorwaarden voor digitale transformatie; 

Overwegende dat: 

• Een veilige, transparante en betrouwbare digitale overheid begint bij duidelijke kaders over AI-gebruik, data, ethiek en menselijke controle;
• Digitale technologie nooit een doel op zich mag zijn, maar moet bijdragen aan menselijke waarden, democratische controle, inclusie en een veilige leefomgeving;
• De gemeente Tilburg zichzelf wil positioneren als toekomstbestendige, open en eerlijke overheid, wat vraagt om heldere keuzes over data-eigenaarschap, publieke waarden en open technologie;
• Een uitgebreidere en complete beleidsnota digitalisering het college en de raad helpt om uitvoering te geven aan een visie die past bij de waarden van Tilburg;
• Het ontbreken van deze kaders kan leiden tot reactief beleid, terwijl technologische ontwikkelingen vaak sneller gaan dan de politieke besluitvorming; 

Vraagt het college om: 

1. Een uitbreiding van de beleidsnota digitalisering voor te bereiden met:
   1. een volwaardig hoofdstuk over AI, waarin in ieder geval wordt opgenomen:
      1. risico’s van AI-toepassingen voor gemeenten,
      2. uitgangspunten voor verantwoord gebruik (inclusief door onze partners),
      3. verplichting tot menselijke controle,
      4. eisen aan transparantie, uitlegbaarheid en ethische toetsing.
   2. een helder kader voor digitale soevereiniteit en data-autonomie inclusief voorkoming van vendor lock-in, gebruik van open standaarden en inzicht in dataopslag waarbij Nederlandse of Europese wetgeving leidend is.
   3. een helder kader inzake het tegengaan van cybercriminaliteit en hybride aanvallen op zowel de gemeentelijke organisatie in Tilburgse samenleving.
2. Deze wijziging van de beleidsnota digitalisering aan te bieden aan de raad ter besluitvorming uiterlijk Q3 2026.
3. Voortvarend aan de slag te gaan met voorbereiding van een uitvoeringsnota en hierbij niet wachten op aanlevering aan de raad van voornoemde aanvulling op de beleidsnota, maar hiervoor een parallel proces te bewandelen. 

Ondertekenaars: 

Pam Wijnans
Partij voor de Dieren